Prins Hendrikbrug

Leeuwarden is ontstaan op drie terpen – Oldehove, Nijehove en Hoek – aan een inham van de Middelzee. Ze dankt haar ontwikkeling aan de handel en wandel op en aan de kaden en het transport per schip. De ooit zo belangrijke Willemskade wordt vanaf haar prille begin in 1869 overbrugd door een schitterende gietijzeren draaibrug met dubbele doorvaart; deze karakteristieke brug over deze hoofddoorvaarroute is van levensbelang voor de handel in de stad.

De draaibrug, waar het altijd wemelt van de mensen, karren en boten, houdt het 100 jaar vol. In 1969 wordt deze historische brug vervangen door een breed, massief betonnen gevaarte, met een lage onderdoorgang. Het toenmalige stadsbestuur oordeelt dat een beweegbare brug niet langer noodzakelijk is, omdat transport meer en meer over de weg plaatsvindt. De brug moet wijken voor een brede autoweg die dwars door de historische binnenstad, onder meer via de Prins Hendrikstraat, Doelesteeg, Nieuwstraat en Bagijnestraat aan zal sluiten op de nagelnieuwe, verbrede Groeneweg aan de andere kant van het centrum. Protesten klinken alom op, want dit is een prachtige monumentale stad. Moeten wegen en gebouwen wel gesloopt worden om de heilige koe, de auto, koste wat kost voorrang te verlenen?

De weg dwars door de stad komt er niet, maar die lelijke betonnen plaat die een brug moet voorstellen ligt er al. In alle jaren daarna klinkt steeds de oproep om herstel. Het mag (nog) niet baten.

In 2014 kiest Stichting Museumhaven Leeuwarden ervoor om luid en duidelijk naar voren te brengen dat er weer een nieuwe beweegbare Prins Hendrikbrug moet komen. Plannen worden gemaakt, ontwerpwedstrijden worden uitgeschreven. De herinrichting van het Stationskwartier staat op stapel. Een ideale gelegenheid om, vóór Leeuwarden in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa wordt, een nieuwe beweegbare brug te plaatsen.

De stichting pleit met het burgerinitiatief voor een beweegbare Prins Hendrikbrug voor een nieuwe entree van de binnenstad, het verbeteren van de oostelijke doorvaart – ook omdat op het zuidelijker gelegen Van Harinxmakanaal steeds grotere (container)schepen hun opwachting maken –, en het stimuleren van de verdere ontwikkeling van het gebied tussen het trein/bus-station en de Blokhuispoort.

Het burgerinitiatief wordt op 18 december 2014 ingediend bij de voorzitter van de raad, burgemeester Fred Crone. Op 23 maart staat het op de agenda van de raad. Op 9 maart besluit een meerderheid van PvdA, PAL/Groen Links, D’66, FNP, Verenigd Links en Lijst Tilma de verantwoordelijke wethouder nog dat jaar een uitgewerkt plan op tafel te laten leggen. In 2016 worden de initiatiefnemers van Museumhaven Leeuwarden betrokken bij de planvorming.

Architecten komen met schetsen. In de raad worden keuzes gemaakt. Dan raken de plannen in zwaar weer. Het sociaal domein vraagt zoveel extra geld, dat diverse projecten in de papierversnipperaar verdwijnen. Er volgen weer verkiezingen en het nieuwe college van B & W besluit ook de beweegbare Prins Hendrikbrug voorlopig (4 jaar) in de ijskast te laten verdwijnen. De toekomst zal uitwijzen of dit plan ooit nog eens ontdooid zal worden.